Một nông dân lai tạo thành công nhiều giống lúa mới

 Trong 7 năm qua, nông dân Phan Văn Oanh ở huyện Long Mỹ (Hậu Giang) đã tự lai tạo thành công nhiều giống lúa mới sạch bệnh, có năng suất và chất lượng cao, phẩm cấp gạo đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, phù hợp với điều kiện canh tác ở Hậu Giang.

Năm 2006, ông Oanh tham gia lớp tập huấn nhân giống lúa, sau đó ông đã thử nghiệm lai tạo giống lúa mới trên 500 m 2 đất ruộng. Thời gian đầu ông tìm tòi lai tạo các giống kháng rầy nâu, thân cứng ít đổ ngã, sau đó do nhu cầu thị trường cần giống lúa cho gạo phẩm cấp cao để xuất khẩu nên ông tập trung vào việc lai tạo những giống lúa chất lượng cao. Giống lúa mới LM2, LM3 do ông lai tạo đã được chuyển giao cho Đại học Cần Thơ khảo nghiệm tính thích nghi ở đồng bằng sông Cửu Long. Giống LM4, LM5 là hai giống triển vọng với gạo phẩm cấp cao chuẩn bị chuyển giao cho Đại học Cần Thơ khảo nghiệm. Ông Oanh cũng đang có ý tưởng lai tạo giữa giống OM 6976 và IR 50404 nhằm tạo ra giống mới có năng suất cao, kháng sâu bệnh và cho gạo phẩm cấp cao đáp ứng nhu cầu xuất khẩu; cải tạo giống nếp than hiện ít người trồng thành giống nếp ngắn ngày, thích nghi với vùng đất Hậu Giang để phát triển rộng, đáp ứng nhu cầu nếp than làm bánh của người dân.
Ông Oanh cho biết, trong sản xuất lúa hiện nay thì yếu tố giống đóng vai trò quan trọng, trong khi đó các giống lúa trên thị trường không ổn định về chất lượng, vì vậy nông dân phải chủ động trong việc lựa chọn giống chất lượng, tự lai tạo và nhân giống. Lai tạo giống lúa mới ngoài việc học hỏi kỹ thuật còn cần tính kiên trì, chịu khó mới thành công. Lai tạo, thử nghiệm thành công một giống lúa mới phải qua 5-8 vụ (trên dưới 3 năm) mới xem xét được tính chất của giống mới. Hàng năm ông dành 500 m 2 trong 1,5 ha đất ruộng của mình trồng giống lúa lai tạo làm lúa giống để xem xét tính thích hợp với đất, mức độ chống sâu bệnh, năng suất và chất lượng, mời người trồng lúa trong vùng đến xem và đánh giá.
Theo ông Oanh, lai tạo giống lúa mới đã khó, việc phát triển nhân rộng những giống lúa mới càng khó hơn. Hiện ông chỉ có thể chuyển giao cho đại học Cần Thơ hoặc Trung tâm giống nông nghiệp Hậu Giang khảo nghiệm giống mới và đưa ra thị trường ở vùng đồng bằng Sông Cửu Long. Ông mong muốn những giống lúa mới do mình lai tạo được đăng kí bản quyền và nhân rộng ở các vùng trồng lúa trong cả nước.
Việc ông Phan Văn Oanh tự lai tạo giống lúa mới góp phần hạn chế tình trạng trồng những giống lúa lâu đời đã xuống cấp hoặc những giống lúa cho gạo phẩm cấp thấp, nâng cao sản lượng và chất lượng lúa gạo vùng đồng bằng sông Cửu Long./.